Akkoord

Door het gebruik van onze website ga je akkoord met het gebruik van cookies. Meer informatie is beschikbaar in ons Cookiebeleid.

Fliegerhorst wandelroute

  • Type

    Wandelen
  • Afstand

    24,4 km
  • Duur

    4:04
  • Locaties

    19

Vliegveld Twenthe, jarenlang verstopt achter grote hekken. Nog onontdekt. Tijdens deze wandeling ontdek en beleef je de geschiedenis van dit gebied op en top! Verhalen, uitkijkpunten en prachtige nieuwe natuur. Volg de oranje paaltjes!!

Toegankelijkheid

Deze route voert deels over verharde, deels over onverharde paden.

Startpunt

Startpunt: parkeerplaats vliegveldterrein Deventerpoort, Vliegveldweg, Enschede. Gratis parkeerplaats (ook voor fiets).

Colofon

Deze route is tot stand gekomen door samenwerking tussen de gemeente Enschede, Landschap Overijssel en ADT

  1. Eerste luchthaven

    Eerste luchthaven

    KLM-toren

    Het belevingspad door het natuurgebied gaat langs de oude fundamenten van het hotel, de hangar en de oude KLM-toren van het eerste vliegveld uit 1931. Deze fundamenten zijn zichtbaar gemaakt met opvallende beplanting.

    Beleving

    In 2016 wordt een nieuwe eigentijdse toren gerealiseerd. Die geeft straks uitzicht op het terrein. In de toren zelf lees je straks over de historie van het eerste vliegveld.

  2. Betonschotsen

    Betonschotsen

    Landinsgbaan

    De oude landingsbaan is opengebroken en daar liggen nu betonschotsen. Deze laten het water door van de slenken die hier samenkomen. Aan weerszijden zijn jonge bomen aangeplant en nieuwe kikkerpoelen aangelegd in de vorm van bomkraters.

  3. Hilligen Huesken

    Hilligen Huesken

    Heilig huisje

    Bij dit Hilligen Huesken - Twents voor heilig huisje - zoeken mensen al eeuwenlang bezinning en rust. Hier hebben onze voorouders hun heiligen vereerd en hun angsten, dromen en twijfels aan het hogere toevertrouwd.

    Germaanse natuurgoden

    Al voordat het Hilligen Huesken werd gebouwd, kwamen streekbewoners hier naartoe om hun Germaanse natuurgoden te aanbidden.

    Heilige plekken?

    Zijn er plekken die voor jou heilig zijn? Of die binnen jouw familie een belangrijke rol spelen? Sommige mensen hebben niets met vaste plekken. Zij houden juist van reizen en vinden onderweg inspiratie.

  4. Kampenlandschap

    Kampenlandschap

    Kleinschalige landbouw

    Al heel lang wordt in deze streek landbouw bedreven. Vanaf de Middeleeuwen ibemestten de boeren de akkers en ontstond het landschap van essen en kampen. Met wei- en hooilanden in de laaggelegen delen en heidevelden op de hoge delen van het land.

    Waar de ondergrond bestond uit kleine dekzandkopjes, en er geen ruimte was voor grote aaneengesloten essen, ontwikkelde zich een kleinschalig landschap van kampen (eenmansesjes met weide- of akkerpercelen), omgeven door heggen, houtwallen of houtsingels. De boerderijen lagen hier verspreid.

  5. Sprakel

    Sprakel

    Al eeuwen bewoond

    Deze streek is al eeuwen bewoond zo blijkt uit opgravingen door bureau Raap. Het laatste Erve Sprakel was een historische boerderij die is gesloopt in oorlogstijd. De heer Graave woonde er als kind. In 1941 is de bakstenen boerderij op last van de Duitsers tot op maaiveldniveau gesloopt.

    In een historische bron wordt in een inventarisatie uit 1736 met betrekking tot erve Sprakel gesproken over ‘het nieuwe huijs’. De opgraving bracht echter resten aan het licht van de voorloper van deze boerderij, daterend uit de late 17e / vroege 18e eeuw.

    In het gebied zijn echter ook grondsporen gevonden van onder andere paalkuilen, die waarschijnlijk deel uitmaakten van een kleine nederzetting uit de IJzertijd (800-15 voor Chr.). Ze houden duidelijke verband met een lichte verhoging in het landschap die al in de vroege prehistorie bewoond werd.

    Oud bewoner

    Als kind woonde de heer Graave op deze boerderij en hij wist zich nog allerlei details te herinneren, bijvoorbeeld over de indeling en de ligging van de waterput. Er zijn talloze vondsten uit zijn jeugdjaren gevonden: maggiflesjes, flessen frisdank, een blikje tandpasta populair in de jaren ’20.

    Bron: RAAP, onafhankelijk onderzoeks- en adviesbureau voor archeologie

  6. Bezoekerscentrum Hof Espelo

    Bezoekerscentrum Hof Espelo

    Bezoekerscentrum

    Dit is het bezoekerscentrum van Landschap Overijssel. Hier kun je iedere zondag terecht voor informatie over het landschap, wandel- en fietsroutes en een kop koffie.

    Kinderactiviteiten

    Regelmatig organiseren we hier kinderactiviteiten. Zo zijn er middagen waarop kinderen nestkastjes kunnen timmeren of het kabouterpad kunnen lopen. Ook is er een natuurspeelplaats, het 'Klauterwoud'.

    Volwassenen

    Voor volwassen bezoekers worden o.a. excursies georganiseerd onder leiding van een natuurgids. Thema's van de excursies zijn bijvoorbeeld vlinders of paddenstoelen.

  7. Villa

    Villa

    Amsterdamse school

    De familie Cromhoff heeft dit fraaie landhuis in 1927 laten bouwen naar een ontwerp van architecten Van der Groot en Kruisweg. De villa, een rijksmoument, is gebouwd in de stijl van de Amsterdamse School.

    Bezettingsjaren

    In de bezettingsjaren werd het pand gebruikt als casino. In 1951 werd het landgoed aan de familie Doedes ten Cate verkocht, die het in 1984 - zonder de villa - verkocht aan Landschap Overijssel.

  8. Splitterbox

    Splitterbox

    primitieve vliegtuigbunker

    Vanaf het einde van de startbaan liepen rolbanen de omliggende bossen in. Op plaatsen waar het ver genoeg van het vliegveld verwijderd was dat de bomscherven deze niet bereikten werden primitieve vliegtuigbunkers aangelegd. Vandaar de naam splitterbox.

    de Bunkers bestonden uit aarden wallichamen die opgeworpen werden met zand uit de omgeving. Op deze plek zijn hiervoor geulen gegraven die nu nog als watergaten terug te vinden zijn.

  9. Lonnekermeer (in de verte)

    Lonnekermeer (in de verte)

    Mysterieus

    Het Lonnekermeer is een mysterieus gebied met twee grote waterpartijen in het bos. In de zomer gonst het er van de insecten. Het kleine meer is ondiep en vult zich voortdurend met schoon water dat vanuit de grond omhoog borrelt.

    Topnatuur

    In het meer groeit en bloeit het moerashertshooi en hier leeft ook de zeldzame Gevlekte witsnuitlibel. Regelmatig vliegt hier ook de visarend boven een van de 2 meren. Het Lonnekermeer is aangewezen als Natura2000-gebied, Europese topnatuur!

    Spoor

    Het Lonnekermeer maakt deel uit van een keten van landgoederen die door de Twentse industriëlen begin van de 20ste eeuw zijn aangelegd, tijdens de ontginning van de 'woeste gronden'. In die tijd zijn twee waterplassen gegraven. Het zand werd gebruikt voor de aangrenzende spoorlijn naar Duitsland.

  10. Bomkrater

    Bomkrater

    bosmeertje

    Als je hier goed kijkt kunt je in het bos een klein meertje vinden. Dit is een oude bomkrater die ontstaan is aan het einde van de oorlog door bombardementen van de Engelsen. Direct na de oorlog zijn alle resterende opstallen van de Duitsers opgeblazen.

    Op het Holthuis is één bunker bewaard gebleven die nu dienst doet als vleermuisverblijf. Jaarlijks worden hier tellingen gedaan. er zitten grootoorvleermuizen, franjestaarten en Brandvleermuizen.

  11. Schuurtje

    Schuurtje

    Gerestaureed

    Op 't Holthuis bevindt zich sinds jaar en dag een werk- annex opslagschuurtje. Deze was echter behoorlijk vervallen. Vrijwilligers van Landschap Overijssel hebben het schuurtje volledig hersteld.

  12. Splitterboxen

    Splitterboxen

    Stille getuigen

    Buiten het vliegveld bevonden zich hier in een u-vormige aarden wal scherfvrije opstelplaatsen voor Duitse vliegtuigen in de Tweede Wereldoorlog. Deze zogenaamde 'splitterboxen' lagen buiten bom- en scherfafstand van het vliegveld en werden bedekt met een camouflagenet.

    Rolbanen

    Om de vliegtuigen naar de hangar te verplaatsen en - in de Tweede Wereldoorlog - naar de splitterboxen, werden rolbanen aangelegd. Ook soldaten verplaatsten zich met hun materiaal via deze rolbanen. Je kun ze nog altijd herkennen in het landschap.

  13. Pannekoekenplas

    Pannekoekenplas

    Kalkzandsteen

    Een loaksteen is een grenssteen. Loak is dus Twents voor grens(scheiding). Bekender is de Markesteen, die grens weergaf tussen de verschillende Markes. Een marke is een middeleeuws collectief van boeren die gezamenlijk het beheer en gebruik van hun gemeenschappelijke gronden bestuurden.

  14. Jufferbeek oude loop terug

    Jufferbeek oude loop terug

    Bosbeekjuffer

    In het kader van de herinrichting Enschede Noord heeft de Jufferbeek de oude loop teruggekregen. Het bermpje (een bijzondere vis) en de bosbeekjuffer profiteren hier nu al van.

  15. Vleermuizen

    Vleermuizen

    Elf soorten!

    Op de Lonnekerberg vinden maar liefst 11 soorten vleermuizen, waaronder drie zeer zeldzame, een thuis. Daarmee is de Lonnekerberg uniek in Nederland. De vale vleermuis, de brandts vleermuis en de bechsteinsvleermuis zijn de heel bijzondere soorten.

    3000 muggen

    Tegen de schemering verlaten de vleermuizen hun schuilplaats en gaan ze foerageren. Sommige soorten vleermuizen eten maar liefst 3000 muggen per nacht. Mmmm...

  16. Spottershill

    Spottershill

    Spottershill

    Tegen een voormalige shelter is met grond uit de omgeving een grote heuvel gemaakt. Vanaf het dak van de shelter ontvouwt zich de weidsheid van het gebied in volle omvang. Een ideaal punt om de natuur te bekijken. Vanaf de spottershill is er ook zicht op de start- en landingsbaan van Technology Base

    Insectenhotel

    Onderaan bij het hek is een groot insectenhotel aangelegd. Met name solitaire bijen profiteren van de vele holletjes in het insectenhotel. Alle bijensoorten zijn van levensbelang voor de bestuiving ook van onze gewassen.

  17. Doppler

    Doppler

    Straalmotoren

    In deze ontmantelde hangar werden motoren van straaljagers getest. Dit kunstwerk gaat over ‘geluid’, ‘horen’ en ‘stilte’. Het metalen frame vormt de basis voor allerlei geluidsbelevingen.

    Basillica

    In de grote hal (Basilica) hoor je op sommige plekken een overvliegend vliegtuig, terwijl op andere plekken vogels zingen. Tussen de lamellen van de geluiddempers hoor je een licht geroezemoes.

    Verhalen

    Het zijn de verborgen, soms pijnlijke verhalen van dit landschap. In de ‘staart’ van het gebouw heerst een ‘oorverdovende’ stilte, maar af en toe hoor je hier de veldleeuwerik. Een kunstwerk van Paul de Kort in samenwerking met landschapsarchitect Marcel Eekhout.

  18. Het landschap steunen?

    Het landschap steunen?

    Landschap Overijssel

    De route-app 'wandelen in Overijssel' is ontwikkeld door Landschap Overijssel. Landschap Overijssel beschermt, beheert en ontwikkelt natuur & landschap met kwaliteit voor mens, plant en dier zodat het er goed leven is. Hier vlakbij is het bezoekerscentrum van Landschap Overijssel, Hof Espelo.

    Help mee!

    Help mee bij de bescherming en ontwikkeling van het landschap in Overijssel en het onderhoud van wandel- en fietsroutes, zodat je kunt blijven genieten van dit mooie afwisselende Twentse landschap!

    sms & doneer eur 2,50

    Klik op de doneerknop en je steunt het landschap met eur 2,50. Het bedrag wordt eenmalig afgeschreven via je telefoonrekening. Alvast hartelijk dank voor de steun!